Die allesomvattende materiële dimensie van ons bestaan: aspekte van die nuwe materialisme in Vuurklip van Marié Heese

Access full-text article here

Tags:

Peer-Reviewed Research
  • SDG 17
  • Abstract:

    Marié Heese se roman Vuurklip (2013) word bestudeer met behulp van die leesstrategieë van die nuwe materialisme en om te bepaal watter waarde of verruimende perspektief te vind kan wees in die spesifieke voorstellingswyse van die landskap in hierdie roman. Met landskap word die mens se subjektiewe ervaring van en vormgewende proses ten opsigte van materiële elemente geïmpliseer. Die nuwe materialisme is ’n intellektuele beweging in opposisie met die sogenaamde linguistiese draai (linguistic turn) wat geassosieer word met die postmoderne teorieë van die poststrukturalisme en dekonstruksie, waarin ’n abstrakte tekstuele siening van die werklikheid voorop gestel word en wat lei tot die dematerialisering van die wêreld tot linguistiese en sosiale konstruksies. Ekokritici wat die materiële draai (material turn) aanhang, oftewel die ommekeer in die guns van materialiteit, bepleit ’n wegkeer van ’n uitsluitlik vertekstualiseerde werklikheidsbeskouing om weer die belangrikheid van die materieel tasbare werklikheid te erken. Die toepassing van die teoretiese beginsels van die nuwe materialisme in Vuurklip lewer ’n skerp blik op die vergestalting van die vitaliteit en dinamies handelende rol van materie, die mens as deel van ’n interaktiewe geheel van materialiteit, en die vervloeiing van die sfere van die lewende en nielewende. Dit lei ook tot die ontdekking van die omkering van konvensionele subjek-objek-verhoudings wanneer die nielewende se stem dié van die mens oorheers, en werp lig op die kragte van beïnvloeding wat aan tradisioneel nielewende dinge toegeken word in die roman. Die wyse waarop die landskap in Vuurklip tot stand kom uit die mens se wisselwerking met en vormgewende persepsie ten opsigte van materiële elemente kan bydra tot ’n bewustheid van, en ’n sin van skakeling met, die materiële wêreld. Die objektivering van die natuurwêreld en die verdwynende interaksie met die lewende en nielewende entiteite daarvan dra by tot die mens se houding van beheer en verbruik; Vuurklip bring egter verruimde insig ten opsigte van die allesomvattende materiële dimensie van ons bestaan